Αξημέρωτα ανακοινώθηκε από την τουρκική προεδρία η τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν η Άνγκελα Μέρκελ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Μετά τις ΗΠΑ και η Γερμανία προσπαθεί να κάνει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να… ησυχάσει και να σταματήσει τις προκλήσεις στην ανατολική Μεσόγειο. Αυτή τη φορά το τηλέφωνο “σήκωσε” η Άνγκελα Μέρκελ.

Σχεδόν… αξημέρωτα, στις 07:10 το πρωί τη Τετάρτης (22.07.2020), η τουρκική προεδρία ανακοίνωσε ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με την καγκελάριο της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ.

Επισήμως, όπως μετέδωσε ο ανταποκριτής του ΣΚΑΙ στην Τουρκία Μανώλης Κωστίδης, η τουρκική προεδρία ανακοίνωσε ότι Ερντογάν και Μέρκελ συζήτησαν για την κατάσταση στη Λιβύη. Ωστόσο, σημείωσε, το τηλεφώνημα της καγκελαρίου (που είτε έγινε αργά το βράδυ είτε νωρίς το πρωί) έρχεται μόλις λίγες ώρες μετά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας, Χάικο Μάας στην Αθήνα, όπου ενημερώθηκε για τις εξελίξεις στην περιοχή και από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η Τουρκία αναμένεται σύμφωνα με πολλούς αναλυτές και διπλωματικούς-στρατιωτικούς κύκλους σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Μέση Ανατολή, να προχωρήσει σε νέο κύκλο προκλήσεων βασικά κατά της Ελλάδας μετά την τεμενοποίηση της Αγίας Σοφίας και τη συνέχιση της επέμβασης και αμφισβήτησης μέσω πλωτών γεωτρύπανων («Γιαβούζ») ως και υδρογραφικών-σεισμογραφικών πλοίων στην περιοχή του θαλασσοτεμαχίου 6 της κυπριακής ΑΟΖ και σε όμορες με αυτό περιοχές.

Γράφει ο Αθανάσιος Ε. Δρούγος*

Προς αυτή την κατεύθυνση ωθούν οι διάφορες κινήσεις της στην ευρύτερη ζώνη της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ τα επόμενα βήματα της Αγκυρας θα εστιαστούν κυρίως στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Δωδεκανήσου και Νομού Λασιθίου, με παράλληλη ισχυροποίηση και διευρυμένη ποιοτικά και ποσοτικά αεροναυτική παρουσία ανοικτά των λιβυκών ακτών.

Εκτιμάται ότι υπό τις παρούσες συνθήκες η Αγκυρα θα αποστείλει με τη συνοδεία φρεγατών, ταχέων σκαφών και άλλων πλοίων υποστήριξης, μέσα στις αμέσως προσεχείς εβδομάδες-μήνες, ερευνητικό πλοίο (ένα εκ των «Μπαρμπαρός Χαρεντίν Πασά» και «Ορούκ Ρέις»), σε πρώτη φάση ή ανοικτά του Νομού Λασιθίου ή σε περιοχή πέραν των χωρικών μας υδάτων, σε περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου, συντεταγμένες του οποίου ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στα Ηνωμένα Εθνη πρέσβης Φ. Σινιριόγλου έχει καταθέσει εδώ και καιρό.

Τρίτο πλωτό

Η περίπτωση ανάπτυξης ναυτικών μονάδων και εγκλωβισμού του Καστελλόριζου είναι πάντα στο τραπέζι των Τούρκων, ενώ δεν μπορεί να αποκλειστεί και αιφνιδιασμός σε άλλο μέτωπο.(πληροφορίες μου φέρουν τους Τούρκους στρατιωτικούς να έχουν εξετάσει άλλα 3 σημεία). Στην οποιαδήποτε μελλοντική γεωτρητική ενέργεια θα εμφανιστεί το τρίτο πλωτό γεωτρύπανο που έχει στη διάθεσή της εδώ και μήνες η Τουρκία («Κανούνι»), που βρίσκεται σε λιμάνι της Ανατολικής Μεσογείου.

Ειδικότερα επισημαίνω τις παρακάτω καθοριστικής σημασίας κινήσεις της Αγκυρας από τον κόλπο της Φετίε (έναντι Δωδεκανήσου) μέχρι την Τριπολιτάνα, που κρίνουν και θα κρίνουν πολλά:

Αναμένεται μέχρι τις 27 Αυγούστου η τυπική επισημοποίηση και φυσικά αποδοχή του αιτήματος της κρατικής εταιρίας πετρελαίων TRAO που υπεβλήθη αρχές Ιουνίου στο υπουργείο Ενέργειας για πράσινο φως σε έρευνες στις περιοχές από ΒΑ. της Ρόδου προς Κάρπαθο-Κάσο μέχρι ανοικτά του Νομού Λασιθίου.(μιλάμε για προκλητική ενέργεια και αμφισβήτηση της ελληνικής υφαλοκρηπίδας). Επιπλέον πληθαίνουν τα σενάρια (από γνωστά αμερικανικά ινστιτούτα) για εμπλοκή και στην περιοχή του συμπλέγματος Καστελλόριζου-Μεγίστης.

Εχει κλείσει με τις πρόσφατες επισκέψεις των Τσαβούσογλου και Ακάρ στην Τρίπολη της Λιβύης η ενεργοποίηση από την πλευρά της κυβέρνησης Σάρατζ του περιβόητου μνημονίου της 27ης Νοεμβρίου 2019 για τις θαλάσσιες ζώνες, με «πρόσκληση» της Τρίπολης προς την Αγκυρα να προχωρήσει σε έρευνες για φυσικούς πόρους από την πλευρά της Λιβύης.

Ναύσταθμος Ακσάζ

Οι τουρκικές ναυτικές δυνάμεις εμφανίζουν ακόμα μεγαλύτερη παρουσία στον ναύσταθμο Ακσάζ (απέναντι από τη Δωδεκάνησο), ενώ με αμείωτη ένταση τροφοδοτείται από θαλάσσης και αέρος η κυβέρνηση της Τρίπολης για τυχόν επικείμενες επιχειρήσεις.

Μετά την πρόσφατη επίσκεψη του Χουλουσί Ακάρ ως και των αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων στρατηγού Γιασάρ Γκιουρέλ και ναυάρχου Αντνάν Οζμπάλ σε Τρίπολη, Μίτιγκα και Μισράτα, έχει προχωρήσει η διαδικασία αναβάθμισης, υποστήριξης και τουρκοποίησης της ναυτικής βάσης της Μισράτα επί της βορειοαφρικανικής ακτής. Η παρουσία τουρκικών πλοίων ως και υποβρυχίων νότια της Κρήτης είναι θέμα που θα μας απασχολεί πάρα πολύ προσεχώς.

Παρά την επίθεση που δέχθηκε από αεροπορικές δυνάμεις των εμιράτων και της Αιγύπτου η βάση της Αλ Ουατίγια στη Δυτική Λιβύη (γαλλικής κατασκευής αεροσκάφη, όπως μου έλεγαν ιταλικές πηγές μου στην Τρίπολη), η Τουρκία άρχισε να την ενεργοποιεί το τελευταίο 48ωρο, ενώ μέσα στο αμέσως προσεχές χρονικό διάστημα θα αναπτυχθούν μαχητικά αεροσκάφη της σε μόνιμη βάση. Τούρκοι στρατιωτικοί από την Αγκυρα, την Αττάλεια και το Μπαλικεσίρ επισκέφθηκαν τη βάση προ ημερών και επέβλεψαν τις σχετικές εργασίες. Μάλιστα επικεφαλής ήταν υποπτέραρχος του τομέα υποστήριξης της πολεμικής αεροπορίας καθώς και ταξίαρχος του τομέα αεράμυνας.

Με ανοχή του ΝΑΤΟ

Οι πλείστες ενέργειες της Άγκυρας έχουν τη σιωπηλή κάλυψη και υποστήριξη του ΝΑΤΟ (πλην Γαλλίας και Ελλάδος), αφού, όπως επισημαίνουν προς πάσα κατεύθυνση οι μόνιμοι αντιπρόσωποι της Τουρκίας στο Βορειοατλαντικό Συμβούλιο και στη Στρατιωτική Επιτροπή της Συμμαχίας, «με τη στρατιωτική-φυσική μας παρουσία σε Λιβύη και Συρία αποτρέπουμε την περαιτέρω ρωσική διείσδυση που θα θέσει σε κίνδυνο τα δυτικά συμφέροντα!».

Στελέχη του τουρκικού πολεμικού ναυτικού που είναι έντονα υποστηρικτές του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» έχουν μετατεθεί σε Τρίπολη και Μισράτα, ενώ στη Λιβύη έρχονται επιπρόσθετα στελέχη των ισλαμικών ταξιαρχιών «Σουλτάνος Μουράτ» και «Ταξιαρχία Χαμζά» από τις τουρκοσυριακές μεθοριακές περιοχές. Σταδιακά -όπως έχει αποκαλύψει τελευταία ο «Ε.Τ.»- η Λιβύη τουρκοποιείται και στελέχη της μυστικής υπηρεσίας ΜΙΤ αποσπώνται από χώρες της Μεσογείου και της Υποσαχάριας Αφρικής και μετατίθενται στη Λιβύη καθώς και σε κοντινές αραβικές χώρες. Υπάρχει στενή συνεργασία της Αγκυρας με την Αμερικανική Διοίκηση Αφρικής (AFRICOM) σε ανώτατο επίπεδο.

Δεν αποκλείεται στους επικείμενους εορτασμούς των επετείων των επιχειρήσεων «Αττίλας 1 και 2» στην Κύπρο οι πολιτικοστρατιωτικοί κύκλοι στην Αγκυρα να αναφερθούν στην Ανατολική Μεσόγειο με τη γνωστή εμπρηστική γλώσσα, ενώ οι πρώτες 3-4 ημέρες του Αυγούστου είναι κρίσιμες γιατί θα συνεδριάσει υπό τον Ερντογάν το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο για τις ετήσιες κρίσεις των ενόπλων δυνάμεων. Θα δούμε ποιοι και αν θα αποστρατευτούν και ποιοι θα προωθηθούν. Σε αυτή τη χρονική στιγμή τα πρόσωπα έχουν μεγάλη σημασία και ειδικά 2-3 στρατηγοί που αυτή την περίοδο προωθεί εντονότατα ο υπουργός Αμυνας Χουλουσί Ακάρ.

*Ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος είναι Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής

Από την έντυπη έκδοση

Νέο «λάδι στη φωτιά» έριξε ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με νέες προκλητικές δηλώσεις για την Αγιά Σοφιά, λίγες ημέρες μετά διάγγελμα του στον τουρκικό λαό, για την μετατροπή του ιστορικού μνημείου σε τζαμί.

«Είναι δεδομένο πως θα προστατεύσουμε την πολιτιστική κληρονομιά της Αγιάς Σοφιάς, δεν υπάρχουν αμφιβολίες γι’ αυτό. Καταλήξαμε σε αυτή τη απόφαση για την Αγιά Σοφιά, βασισμένοι στην ελευθερία και τα δικαιώματα του έθνους μας. Είμαστε ενθουσιασμένοι με τη μετατροπή της από μουσείο σε τζαμί, καθώς έτσι θα εξυπηρετεί τον κόσμο σύμφωνα με τον σκοπό της δημιουργίας της. Επίσης, θέλω να υπογραμμίσω πως η Αγία Σοφία μετατρέπεται σε τζαμί και όχι σε εκκλησία. Όταν την παραλάβαμε, ήταν ερείπιο. Η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης, δεν μπορεί να αποτελεί ντροπιαστικό γεγονός για κανέναν σε αυτή τη γη. Όσοι μιλάνε εναντίον μας, δεν θέλουν να υπερασπιστούν την πολιτιστική κληρονομιά του ναού, αλλά να σταθούν στην τουρκική και ισλαμική επιθετικότητα» τόνισε ο Τούρκος πρόεδρος.

Και συνέχισε, για το θέμα που έχει προκαλέσει μεγάλες συζητήσεις από την Παρασκευή σε όλο τον κόσμο: «Ήταν λάθος που μετατρέψαμε την Αγιά Σοφιά σε μουσείο και τώρα την επαναφέρουμε σε τζαμί. Διορθώνουμε αυτό το λάθος, που είχε γίνει το 1934».

Νωρίτερα, ο Τούρκος πρόεδρος παρουσίασε τον Σουλτάνο Μωάμεθ ως ηγέτη των Ορθοδόξων. Μιλώντας προς τα στελέχη του κόμματός του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι «ο Σουλτάνος Μωάμεθ ο Πορθητής ήταν ηγέτης και των Ορθοδόξων, ήταν ο κυβερνήτης τους. Κι εμείς έχουμε εκκλησία των Ρωμιών Ορθοδόξων. Η Αγία Σοφία ήταν τζαμί και μετατράπηκε σε μουσείο. Τώρα έγινε πάλι τζαμί». Παράλληλα πρόσθεσε ότι «το τζαμί της Αγιάς Σοφιάς θα είναι επισκέψιμο όπως το τζαμί του Σουλτάναχμετ και το τζαμί Σουλεγμάνιγιε».

Δυναμική απάντηση στον «σουλτάνο» Ερντογάν – Πολεμικά πλοία των τεσσάρων χωρών θα αναπτυχθούν από τη Λιβύη μέχρι την Κύπρο – Αναμένονται επίσημες ανακοινώσεις

Σε μια νέα σημαντική συνεργασία με στόχο να σταλεί το μήνυμα ότι η ανατολική Μεσόγειος δεν θα καταστεί τουρκική λίμνη προχωρούν Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία και Ιταλία.

Τα υπουργεία Άμυνας των τεσσάρων χωρών αναμένεται να ανακοινώσουν τις επόμενες ημέρες μέσω κοινής διακήρυξης την έναρξη ναυτικής παρουσίας που θα εκτείνεται από την περιοχή της Λιβύης μέχρι και την Κύπρο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Alpha Κύπρου, το προσχέδιο της κοινής διακήρυξης είναι ήδη έτοιμο και οι ανακοινώσεις είναι θέμα χρόνου. Πολεμικά σκάφη και των τεσσάρων χωρών αναμένεται να πραγματοποιούν στο πλαίσιο της συμφωνίας κοινές περιπολίες στην περιοχή.

Στο πλαίσιο των ανακοινώσεων θα καθορίζονται οι Βάσεις στις οποίες θα σταθμεύουν τα σκάφη που θα συμμετέχουν τα οποία θα έχουν επίσης την ευκαιρία να ασκούνται σε τακτικά χρονικά διαστήματα.

Εξάλλου την Πέμπτη ο νέος υπουργός Άμυνας της Κύπρου, Χαράλαμπος Πετρίδης είχε συναντήσεις με τους Πρέσβεις της Ελλάδας, της Γαλλίας και της Ιταλίας με αποκλειστικό αντικείμενο τις συνεργασίες και συμμαχίες που αναπτύσσονται με φίλες χώρες με στόχο την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής.

Για την ανάγκη μεγαλύτερης εμπλοκής και ναυτικής παρουσίας της ΕΕ στην Ανατολική Μεσόγειο είχε μιλήσει άλλωστε στο πλαίσιο τηλεδιάσκεψης των Υπουργών Άμυνας της ΕΕ στις 16 Ιουνίου ο τέως Υπουργός Σάββας Αγγελίδης. Τότε ενημερώνοντας τους Ευρωπαίους ομολόγους του για την προσπάθεια αποσταθεροποίησης της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, είχε αναφέρει στην παρέμβαση του την ανάγκη για ενίσχυση της επιχειρησιακής δέσμευσης της ΕΕ τονίζοντας πως θα πρέπει να αναπτυχθεί πλατφόρμα των Υπουργείων Άμυνας των κρατών μελών ώστε να υπάρχουν συνέργειες και μεγαλύτερη εμπλοκή τους στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας.

Προπομπός η κοινή άσκηση
Προπομπός των ανακοινώσεων ήταν η κοινή αεροναυτική άσκηση των τεσσάρων χωρών που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη που μας πέρασε στη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Λεμεσού.

Στην άσκηση συμμετείχαν η Φρεγάτα «ΚΑΝΑΡΗΣ» του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, η Γαλλική Φρεγάτα «ACONIT» με το οργανικό της ελικόπτερο, η Ιταλική Φρεγάτα «ALPINO» με το οργανικό της ελικόπτερο, ενώ από Κυπριακής πλευράς συμμετείχαν τα Περιπολικά Πλοία «ΤΣΟΜΑΚΗΣ», «ΓΕΩΡΓΙΟΥ», «ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ» , το Πλοίο Ανοιχτής Θαλάσσης «ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ» της Διοικήσεως Ναυτικού του ΓΕΕΦ, 2 ελικόπτερα της Διοικήσεως Αεροπορίας του ΓΕΕΦ και της Μονάδας Αεροπορικών Επιχειρήσεων της Αστυνομίας, η Άκατος «ΘΗΣΕΑΣ» της Λιμενικής και Ναυτικής Αστυνομίας.

Ο σχεδιασμός και ο συντονισμός της άσκησης διεξήχθη από το ΓΕΕΦ σε συνεργασία με τα Επιτελεία των τριών χωρών. Επιπλέον τα πιο πάνω μέσα συμμετείχαν σε εικονικό επεισόδιο Έρευνας και Διάσωσης υπό το συντονισμό του Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας