Σύμφωνα με έρευνα βελγικών πανεπιστημίων ορισμένες από τις πιο γνωστές ρυθμίσεις του facebook, όπως η επιλογή «Like», παρουσιάζουν σημαντικά κενά προστασίας των προσωπικών δεδομένων των χρηστών.
Πόσο ασφαλή είναι τα προσωπικά δεδομένα που ανταλλάσσουμε μέσω facebook; Τι «αποκαλύπτουμε» στην ουσία όταν κάνουμε «Like» σε μια ανάρτηση, μια ιστοσελίδα ή ένα προϊόν; Μπορεί ένα διαρκώς εξελισσόμενο μέσο κοινωνικής δικτύωσης με εμπορικό χαρακτήρα να μεριμνά παράλληλα για την προστασία των προσωπικών μας δεδομένων;
Σε αυτά και άλλα ερωτήματα κλήθηκε να απαντήσει με αφορμή τις τελευταίες αλλαγές στους νομικούς όρους χρήσης του facebook, του κατεξοχήν παγκοσμιοποιημένου ηλεκτρονικού μέσου κοινωνικής δικτύωσης.
Στην έρευνα συμμετείχαν το Κέντρο Δικαίου και Ηλεκτρονικών Μέσων του Καθολικού Πανεπιστημίου της Λουβέν μαζί με το Κέντρο Προστασίας Πνευματικών Δικαιωμάτων και το Τμήμα Πληροφορικής του ίδιου Πανεπιστημίου, όπως και του Κέντρου ΜΜΕ και Επικοινωνίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου των Βρυξελλών.
Η μακροσκελής αυτή έρευνα, που καλύπτει τόσο το τεχνικό όσο και το νομικό σκέλος που άπτεται της λειτουργίας ενός αντίστοιχου δικτύου, εστιάζει ειδικότερα στο πώς το facebook τείνει να μετεξελιχθεί από μια «υπηρεσία παροχής υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης σε διαφημιστικό δίκτυο».
Κενά γύρω από την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων
H βελγική έρευνα παρουσιάζει εκτενώς την εξέλιξη του facebook και των υπηρεσιών που προσφέρει καθόλη τη διάρκεια των χρόνων λειτουργίας του, αναλύοντας τους όρους που αποδέχονται οι χρήστες προκειμένου να ανοίξουν έναν λογαριασμό.
Παράλληλα αναλύονται τα κενά στις ρυθμίσεις ασφαλείας αλλά και τα νομικά προβλήματα που προκύπτουν από τους καταχρηστικούς όρους που θέτει η αμερικανική πλατφόρμα στους χρήστες της. Τίθενται επίσης στο μικροσκόπιο τα «κρυφά συστήματα» παρακολούθησης προσωπικών δεδομένων των χρηστών, τα οποία αν και δεν γίνονται αντιληπτά, λειτουργούν ως καταγραφείς δεδομένων και προτιμήσεων.
Σύμφωνα μάλιστα με την έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Βελγικής Υπρεσίας Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, πολλές από τις πλέον γνωστές ρυθμίσεις του facebook, όπως η πασίγνωστη επιλογή «Like», λειτουργούν σαν μια αόρατη κάμερα που καταγράφει κάθε διαδικτυακή μας επιλογή.
Μάλιστα όπως επισημαίνεται στο τεχνικό κομμάτι της έρευνας, το facebook δεν «παρακολουθεί» μόνο τις προτιμήσεις των ενεργών χρηστών που κάνουν «Like», αλλά διαθέτει και δεδομένα χρηστών που έχουν διαγράψει τον λογαριασμό τους αλλά ακόμη και χρηστών του διαδικτύου που δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ τις συγκεκριμένες επιλογές του facebook.
Από την πλευρά του πάντως το facebook, έχοντας λάβει υπόψη του τη συγκεκριμένη έρευνα, απαντά ότι έχει αποτιμήσει λάθος σε τεχνικό επίπεδο πολλές από τις υπηρεσίες που προσφέρει ο αμερικανικός κολοσσός.
Εντούτοις οι βέλγοι ειδικοί επιμένουν ότι παραμένουν ακόμη πολλά σκοτεινά σημεία, κυρίως από νομική σκοπιά, αναφορικά με την διακίνηση, αποθήκευση και παρακολούθηση προσωπικών ηλεκτρονικών αρχείων μέσω του facebook μπορούν να έρχονται σε αντίθεση με διατάξεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.
parapolitika.gr
To νέο έσκασε την τελευταία εβδομάδα του Μαρτίου, όταν μεγάλα sites όπως οι New York Times και το Atlantic δημοσίευσαν πως η Facebook βρίσκεται σε συζητήσεις με μεγάλες εταιρείες media
προκειμένου να φιλοξενεί το περιεχόμενό τους απευθείας μέσα στο ίδιο το Facebook, χωρίς οι χρήστες να χρειάζεται να πατήσουν κάποιο link και να μεταφερθούν σε άλλο site για να διαβάσουν το περιεχόμενο που θέλουν. Σύμφωνα με τα ίδια άρθρα, η Facebook σκοπεύει να εκκινήσει την υπηρεσία αυτή μέσα στους επόμενους μήνες, και ανάμεσα στους αρχικούς συνεργάτες φαίνεται πως ανήκουν οι New York Times, το National Geographic και το Buzzfeed.
Αν σας φαίνονται ακατανόητοι οι λόγοι για τους οποίους τα media sites σκέφτονται να συνεργαστούν προς αυτή την κατεύθυνση με τη Facebook, συλλογιστείτε τα παρακάτω δεδομένα. Το Facebοοk διαθέτει ήδη 1,4 δισεκατομμύρια χρήστες, και πολλά sites δέχονται μεγάλο μέρος της κίνησής τους από links εντός αυτού. Μάλιστα, τον περασμένο Φεβρουάριο ο πρόεδρος του Bloomberg είχε δηλώσει ότι “η λίστα των sites που δέχονται τη μισή ή και τα 2/3 της κίνησής τους από το Facebook, είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο είναι δημόσια γνωστό”. Αν σε αυτό προσθέσετε την τεράστια αύξηση της κίνησης που προέρχεται από φορητές συσκευές –κυρίως smartphones– σε συνδυασμό με το γεγονός ότι υπάρχουν πολλά sites που δεν έχουν ακόμα φροντίσει ώστε οι σελίδες τους να είναι mobile friendly, η πρόταση της Facebook αρχίζει να γίνεται πολύ δελεαστική.
Σαν να μην έφτανε αυτό, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου F8, η εταιρεία ανακοίνωσε πως στο εξής το Facebook θα επιτρέπει στους χρήστες που δημιουργούν Facebook videos να μπορούν να τα ενσωματώνουν εύκολα σε άλλα sites. Ποιον επηρεάζει αυτή η κίνηση; Μα, φυσικά το YouTube, το οποίο αυτή τη στιγμή είναι ο νούμερο ένα προορισμός για τους χρήστες που θέλουν να ανεβάζουν και να μοιράζονται τα βίντεό τους. Αν σε αυτό προσθέσετε και τα νέα βελτιωμένα εργαλεία sharing που θα επιτρέπουν εύκολο διαμοιρασμό σε ομάδες χρηστών, μηνύματα κ.ο.κ., η υπηρεσία γίνεται ακόμη πιο ισχυρή στον διαμοιρασμό και τη στόχευση περιεχομένου.
Το πρόβλημα που προκύπτει από όλα τα παραπάνω είναι πως αν οι κινήσεις αυτές πετύχουν, τότε το Facebook θα είναι ένα βήμα πιο κοντά στο να μαντρώσει τους χρήστες μέσα στους τοίχους της υπηρεσίας και να μετατραπεί από Facebook σε Facenet, που θα αντικαταστήσει τον ρόλο του Διαδικτύου. Πολλοί είναι αυτοί που ανησύχησαν για το μέλλον της δημοσιογραφίας μετά στο άκουσμα της πρώτης είδησης, ωστόσο κατά την άποψή μου το διακύβευμα είναι μεγαλύτερο. Σήμερα είναι τα ειδησεογραφικά sites, αύριο οι ηλεκτρονικές πληρωμές –για τις οποίες σημειωτέον η Facebook έχει ήδη πλάνα–, μετά το ηλεκτρονικό εμπόριο κ.λπ.
Στο τέλος, τι λόγο θα έχει ο μέσος χρήστης να ψάξει, να ψωνίσει ή να κάνει οτιδήποτε άλλο στο Internet, όταν θα μπορεί να κάνει τα πάντα με ένα απλό log in στο Facebook, στο οποίο επιπλέον βρίσκονται ήδη όλοι του οι φίλοι και γνωστοί;
Πιστεύετε ότι γνωρίζετε καλά το Διαδίκτυο; Αναθεωρήστε…
Οι ιστοσελίδες όπως το Facebook, το Google και το Amazon, αποτελούν μόνο την επιφάνεια ενός… βαθύ, σκοτεινού «ωκεανού», αγνώστου για το ευρύ κοινό. Πρόκειται για τον «βαθύ ιστό», όπως τον χαρακτηρίζει ο συγγραφέας Marc Goodman στο βιβλίο του «Μελλοντικά Εγκλήματα» απόσπασμα του οποίου δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Popular Science».
«Πρόκειται για ένα μέρος όπου η online πληροφορία προστατεύεται από κωδικούς, διαδικτυακά «τείχη» ενώ ακόμα και η πρόσβαση σε αυτή μπορεί να γίνει δυνατή μόνο με εξειδικευμένο, σπάνιο, και φυσικά παράνομο λογισμικό»«Πρόκειται για ένα μέρος όπου η online πληροφορία προστατεύεται από κωδικούς, διαδικτυακά «τείχη» ενώ ακόμα και η πρόσβαση σε αυτή μπορεί να γίνει δυνατή μόνο με εξειδικευμένο, σπάνιο, και φυσικά παράνομο λογισμικό», αναφέρει ο συγγραφέας, τονίζοντας ότι αυτοί το μέγεθος αυτών των ιστότοπων είναι 500 φορές μεγαλύτερο από το «δημοφιλές» διαδίκτυο, δηλαδή των σελίδων που αναζητάει ο περισσότερος κόσμος κάθε μέρα! Κι όμως είναι σχεδόν αόρατο…
Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature, από τις αναζητήσεις μας στο Google προκύπτει μόλις το 16% του συνολικού όγκου πληροφοριών που υπάρχει στο διαδίκτυο. «Είναι σαν να ψαρεύεις με καλάμι μέσα από βάρκα στον ωκεανό, και να νομίζεις ότι μπορείς να πιάσεις όλα τα ψάρια που υπάρχουν», σχολιάζει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας.
Στα… άδυτα του κρυφού, αλλά τεράστιου αυτού ωκεανού, ενώνονται ομάδες ατόμων με σκοπό τις παράνομες πράξεις, διαφόρων τύπων –από πταίσματα, μέχρι σοβαρά εγκλήματα του ποινικού κώδικα. Χάκερ, μέλη συμμοριών, τρομοκράτες, παιδεραστές, είναι μερικές από τις κατηγορίες ανθρώπων που χρησιμοποιούν τις λειτουργίες του διαδικτύου, κρυφά από το ευρύ κοινό.
Στο «σκοτεινό διαδίκτυο» γίνονται οι εξής αγοραπωλησίες:
1. Ναρκωτικά. Για ατομική χρήση ή ακόμα και εμπόριο μεγάλων ποσοτήτων, όλων των τύπων. Υπολογίζεται ότι διακινούνται εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
2. Πλαστά χρήματα. Ψεύτικο συνάλλαγμα όλων των ειδών –ευρώ, δολάρια, γεν- είναι διαθέσιμα. Με 600 πραγματικά δολάρια, πωλούνται 2.500… πλαστά, με την «εγγύηση» ότι οι τυπικοί έλεγχοι δεν τα αποκαλύπτουν…
3. Πλαστά χαρτιά. Διαβατήρια, διπλώματα, ταυτότητες, έγγραφα μετανάστευσης, ακόμα και διπλωματικές ταυτότητες είναι διαθέσιμες. Ένα πλαστό δίπλωμα οδήγησης των ΗΠΑ στοιχίζει 200 δολάρια.
4. Όπλα, σφαίρες και εκρηκτικά. Αποστέλλονται στον παραλήπτη σε ειδικές συσκευασίες αποφυγής των ελέγχων, συνήθως κρυμμένα σε πακέτα με παιχνίδια, μουσικά όργανα και ηλεκτρονικά είδη.
5. Ενοικίαση εκτελεστών. Συνήθως οι αγγελίες φέρουν την κωδική ονομασία «μόνιμες λύσεις σε κοινά προβλήματα». Οι διαθέσιμοι εκτελεστές δέχονται τα bitcoin ως μέσο πληρωμής και παρέχουν… φωτογραφικό υλικό για να αποδείξουν ότι έχουν φέρει εις πέρας την αποστολή τους…
6. Εμπόριο ανθρωπίνων οργάνων. Μια καρδιά κοστίζει 120.000 δολάρια, ένας πνεύμονας 150.000 και… ένα ζευγάρι μάτια, 1.500 δολάρια.
Οι πληρωμές στο «σκοτεινό διαδίκτυο» συχνά γίνονται με ψηφιακό χρήμα, όπως είναι τα bitcoin, ενώ η πρόσβαση γίνεται μέσω server σε χώρες όπως η Ρωσία και η Ουκρανία, που δέχονται περιεχόμενο παντός τύπου, χωρίς έλεγχο και χωρίς την απαίτηση να γνωρίζουν την πραγματική ταυτότητα των πελατών τους. Επίσης, το «ψάξιμο» γίνεται με μηχανές αναζήτησης διαθέσιμες μόνο για χάκερ – όπως είναι η «Grams».
Φυσικά, υπάρχουν και τα κρυφά online δωμάτια συζήτησης (chatrooms) στα οποία πρόσβαση μπορεί να έχει κάποιος μόνο μετά από πρόσκληση…
zougla.gr
Facebook και Instagram αναδεικνύουν πως στα social media υπάρχει ταξικό ζήτημα, με το κοινωνικό δίκτυο του Μαρκ Ζουκερμπεργκ να είναι αυτό των φτωχών.
Πολλά δημοσιεύματα και έρευνες, που ήθελαν το Facebοok να χάνει ένα μεγάλο μέρος των χρηστών του, διαψεύστηκαν πανηγυρικά με την κοινωνική πλατφόρμα να γίνεται όλο και πιο ισχυρή με το πέρασμα των χρόνων.
Ερευνα του Pew Research Center, που δημοσιεύεται στο New York Mag, επιβεβαιώνει πως το 40% προτιμά το Facebook, ενώ το 60% μοιράζεται σε άλλα social media όπως το Instagram, το Snapchat, Tumblr και Vine.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, αυτής της έρευνας δεν είναι το συντριπτικό ποσοστό που προτιμά το Facebook, αλλά το ταξικό ζήτημα που ανακύπτει.
Όπως αναφέρει, η πλειοψηφία των εφήβων που χρησιμοποιεί το Facebook έχει μεγάλη οικονομική διαφορά από αυτούς που προτιμούν το Instagram. Πιο συγκεκριμένα, το 51%, που αφορά οικογένειες με ετήσιο εισόδημα κάτω από 30.000 δολάρια, προτιμά το Facebook, με το Instagram και το Snapchat να συγκεντρώνουν το 19% και 7%, αντίστοιχα.
Η διαφορά στο ποσοστό μειώνεται, όσο αυξάνεται το εισόδημα. Για παράδειγμα, στις οικογένειες με ετήσιο εισόδημα πάνω από 100.000 δολάρια το Facebook έχει 31%, το Instagram 25% και το Snapchat 15%.

Παράλληλα, στην έρευνα αναφέρεται πως 9 στους 10 εφήβους βρίσκονται on line καθημερινά, το 24% είναι συνδεδεμένο συνεχώς, ενώ μόλις το 2% μπαίνει μια φορά την εβδομάδα.
Τα smartphones έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στη σύνδεση με τα social media. Τα 3/4 των εφήβων έχουν τέτοιου είδους κινητό, με το 81% των μαύρων εφήβων να είναι πιο συχνά συνδεδεμένο απ' ότι οι λευκοί και οι ισπανόφωνοι.
Μια ομάδα 25.000 χρηστών του Facebook κατέθεσε αγωγή σε αυστριακό δικαστήριο εναντίον του ιστότοπου κοινωνικής δικτύωσης με την κατηγορία ότι χρησιμοποίησε παράνομα τα προσωπικά τους δεδομένα.
Ο Μαξ Σρεμς, ένας Αυστριακός νομικός και υπέρμαχος της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, κατέθεσε σήμερα επισήμως την αγωγή αυτή, την οποία αναμένεται τώρα να εξετάσει το αυστριακό δικαστήριο.
Πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές νομικές διαδικασίες που έχουν κινηθεί μέχρι σήμερα εναντίον ενός ιστότοπου κοινωνικής δικτύωσης. Η νομική διαδικασία ξεκίνησε τον Αύγουστο από χρήστες από πολλές χώρες της Ευρώπης, αλλά και της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Αυστραλίας. Περίπου 55.000 ακόμη άνθρωποι έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να συμμετάσχουν στην αγωγή.
Οι 25.000 καταγγέλλοντες ζητούν 500 ευρώ έκαστος από το Facebook, το οποίο κατηγορούν μεταξύ άλλων ότι συμμετέχει στο πρόγραμμα παρακολούθησης της NSA (Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ) Prism.
Ουδέν σχόλιο από το Facebook
Το Facebook, που έχει 1,4 δισεκατομμύριο ενεργούς χρήστες, δεν έχει σχολιάσει την υπόθεση.
«Ζητάμε από το Facebook να σταματήσει τη μαζική παρακολούθηση, να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη πολιτική προστασίας της προσωπικής ζωής και να πάψει να συλλέγει τα δεδομένα προσώπων που δεν διαθέτουν καν λογαριασμό σε αυτό», είχε δηλώσει σε συνέντευξη που παραχώρησε αυτή την εβδομάδα στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Σρεμς, 27 ετών, που μάχεται εναντίον του Facebook εδώ και χρόνια.
Το 2011, όταν ο Σρεμς ήταν ακόμη φοιτητής, είχε προσφύγει εναντίον του συγκεκριμένου ιστότοπου ενώπιον της Ιρλανδικής Αρχής Προστασίας της Προσωπικής Ζωής, καθώς τα κεντρικά γραφεία του Facebook στην Ευρώπη βρίσκονται στο Δουβλίνο.
Τότε η Αρχή αυτή είχε δικαιώσει τον Αυστριακό και είχε ζητήσει από το Facebook να αποσαφηνίσει την πολιτική του σε ό,τι αφορά τα προσωπικά δεδομένα, κάτι που γινόταν για πρώτη φορά.
Πηγή: ΑΜΠΕ